Ten tekst dedykuję wszystkim braciom i siostrom freelancerom – projektantom, programistom, ale chyba jednak w szczególności grafikom.
Otóż na początku mojej drogi zleceń szukałem w wielu miejscach w internecie, dzięki czemu poznałem wszelkiej maści ludzi, również takich, którzy tylko szukają okazji na to by w bezkarny sposób wykorzystać Ciebie i Twoją pracę – oczywiście wykorzystać za darmo. I wierzcie mi – jest ich pełno!

Zatem jak wygląda wypięty freelancer czekający na cocka ?

Zasada jest bardzo prosta i z tego co widzę od lat pozostaje niezmienna, ba! być może nawet teraz wskutek wzrostu liczby ludzi parających się grafiką jeszcze skuteczniejsza. Otóż “zlecający” umieszcza ogłoszenie na serwisie WWW, oczywiście poszukując zleceń znajdujesz je i już ślesz do niego swoją Ofertę. Następnie proponowana jest ci współpraca. Zasady jej są takie :
a) najczęściej słyszysz : “cieszę/my się ze współpracy” ( i wiszące nad freelancerem jak topór : prześlij nam projekt i zobaczymy czy się spodoba ), nie poparte żadną umową czy zaliczką,
b) rzadziej: “prześlij nam projekt i zobaczymy czy się spodoba”

Zatem podjarany perspektywą pracy/ budowy portfolio/ zarobku w pocie czoła tworzysz coś, wysyłasz i … no właśnie. Albo następuję urwanie kontaktu, albo zaczynają się wykręty z cyklu “klientowi/mi się to nie spodobało” / “nie nadajemy na tych samych falach” / “bla bla bla”, co w finale prowadzi do zerwania współpracy.
Tymczasem zlecający jest bardzo zadowolony, bo często gęsto taką samą współpracę jak z Tobą prowadzi jednocznieśnie z kilkoma/kilkunastoma innymi freelancerami, a następnie wybiera sobie pracę jednego z nich. No hej! Facet dostaje kilkanaście projektów ZA DARMO, a przedstawia je swojemu klientowi tak jakby był mega profesjonalną agencją, która może przedstawić conajmniej kilka trafionych koncepcji – stawki pewnie też ma profesjonalne. Następnie za bezcen ( bo przecież zaniżyłeś swoje ceny, ze względu na konkurencję – nie wiesz tylko, że cena ma w tym wypadku drugorzędne znaczenie ) wybiera jedną osobę, z którą kontynuuje współpracę.
Całość sprawa, że w rzeczywistości masz bardzo małe szanse na złapanie takiego zlecenia, bo choć o tym nie wiesz, bierzesz udział w konkursie.

Jak tego uniknąć ?

1. Samo ogłoszenie może mieć znamiona przekrętu. Zwracaj uwagę czy podawana jest kwota. Czy zlecający zostawia inne namiary na siebie poza adresem email ? Oczywiśćie w samym ogłoszeniu nie musi być numeru telefonu czy strony WWW, ale jeżeli jedyna drogą kontaktu jest e-mail ( na jakimś darmowym serwerze typu : gmail czy onet ) lub gadu to nie świadczy to dobrze o zlecającym. Krycie swoich danych przez zlecającego powinno zapalić w Twojej głowie światełko ostrzegawcze
2. Zawsze pytaj o umowę/zaliczkę. Kategoryczna odmowa sugeruje raczej szukanie frajera.
3. Szukanie kogoś do długiej współpracy… jak to słyszę to paw dekoruje klawiaturę. Tekst jest tak ograny, że aż dziwne, że dalej działa. Jeżeli mówi ci się, że teraz zapłaci ci się mało lub w ogóle, ale jest możliwość długofalowej współpracy, to Ty mówisz “Pomidor”
4. Nawet jeżeli klientowi nie spodoba się to co zrobiłeś, to poiwnieneś móc otrzymać drugą szansę – w końcu nie wszystkie Twoje projekty będą tymi przypadającymi do gustu.

Czy odrzucać wszystkie oferty, w których następuję taki czy inny konkurs ?

Nie do końca. Jeżeli klient jest poważny, a stawka zadowalająca to oczywiście nie raz i nie dwa trzeba podjąć rękawicę, bo to może się opłacić zaówno w sferze budowy portfolio jak i możliwości dalszej współpracy. Jednak należy się wystrzegać wszelkich podejrzanych ogłoszeń, bo szansa współpracy a w finale zysku w jakimkolwiek wymiarze jest znikoma.
Pamiętajcie również, że wielu zleceniodawców, zwyczajnie boi się współpracy z nowym freelancerem, często mając nieprzyjemne wspomnienia z przeszłości. Warto przekonywać ich o tym, że to ty jesteś TYM człowiekiem którego szukają. Nie mają oni nic wspólnego z piraniami tutaj opisywanymi i zależy im tak samo jak i Tobie na współpracy, tylko że mimowlnie starają się zabezpieczyć swoje interesy ( w końcu inwestują swój czas i pieniądze ), ale z tego typu zleceniodawcami można z pewnością dojść do porozumienia.

Z chęcia poczytam w komentarzach o tym jakie wy mieliście tego typu “przejścia” i doświadczenia.

Rok 2009 był rokiem ciężkim pod kątem globalnej sytuacji ekonomicznej i choćby mnie i papież zapewniał że kryzys tą polską wyspę pełną pomarańczy i miodu ominął to z pewnością tak nie jest, co nie zmienia faktu, że z relacji moich znajomych jasno wynika, że w Polsce nie jest tak źle jakby chciały to nam przekazać media.
Niniejszy tekst traktuje o pensjach grafików i webdesigner’ów pracujących zarówno na etacie jak i niezależnie jako freelancer.

Sądzę że zarobki czy praca jako taka mocno zależą od działki którą wykonujemy i punktu kariery zawodowej, w którym aktualnie się znajdujemy. Patrząc na znajomych grafików, designerów, pracowników sektora IT ciężko powiedzieć by ubiegły rok był dla nich niekorzystny, w zasadzie to wręcz przeciwnie. I to bez różnicowania na freelancerów, pracowników na etacie czy właścicieli firm.
Zapewne w jakimś stopniu wynika to z tego, że są to ludzie młodzi, którzy jeszcze nie osiągnęli swojego topu płacowego, zatem przyrost doświadczenia kompensuje nam gorszą koniunkturę. A ta szeroko komentowana zła koniunktura nie jest do końca taka zła jakby nam chciano przedstawić. Zatem jaki był ten pod kątem zarobków rok 2009 ?

Bazując na dorocznym rankingu płac tworzonym przez Coroflot rok 2009 był lepszy przede wszystkim dla designerów webowych ( webdesignerów, grafików ) oraz projektantów mody, największy natomiast spadek zanotowali królowie łanucacha designerskiego czyli wszelkiej maści managerzy zarządzający projektami designerskimi.

Zarobki webdesignera na etacie (świat)

W Europie Zachodniej średnie zarobki wedesigner’ów na etacie kształtowały się na poziomie 40 tys. dolarów.

W USA i Kanadzie średnie zarobki kształtowały się na pozimie 45 tys. dolarów, co licząc obniżenie kosztów życia w tych krajach stanowi relatywnie lepszy wynik niż w roku ubiegłym.

Zarobki grafika na etacie (świat)

W USA i Kanadzie średnie zerobki grafika na etacie wynoszą 40 tys. dolarów.
W Europie zachodniej są one niższe i wynoszą ok. 37 tys. $

Zarobki grafika freelancera (świat)

W USA i Kanadzie grafik freelancer może liczyć na zarobki rzędu 40 tys dolarów, gdzie w Europie zachodniej ta specjalizacja nie cieszy się takim powodzeniem i pozwala uzyskać przychody rzędu 30 tys dolarów.

Zarobki webdesignera freelancera (świat)

W europie zachodniej średnie zarobki webdesigner’ów pracujących niezależnie kształtowały się na poziomie 40-45 tys. dolarów.
W USA i Kanadzie te zarobki oscylowały w okolicy 45 tys. dolarów.

Zarobki grafika, webdesignera w Polsce

Zatem jak zarobki grafików/ webdesignerów wyglądały w Polsce w 2009 roku ? Dane Coroflet na ten temat nie mówią zbyt wiele. Zaledwie 8 designerów wzięło udział w ankiecie. Średnia pensja 13 tys dolarów. Mało ? Tak. CZy te dane są aby dokładne ? Pewnie nie do końca. Czy zatem jest dobrze ? Nie, nie jest dobrze. Jesteśmy zdecydowanie poza średnią Zachodniej Europy, Ameryki Północnej czy Azji.  Na szczęście pensje rosną, nie w jakimś zawrotnym tempie, ale jednak.

Portal pracuj.pl przedstawia średnie zarobki grafika na poziomie 3227 zł. Co mniej więcej pokrywa się z Coroflet’em. Oczywiście wszystko zależy od klientów, kontaktów, doświadczenia i umiejętności,ale jednak i tak ta średnia nie przedstawia się imponująco.
Subiektywnie patrząc takie zarobki są prawdopodobne dla grafików z małym doświadczeniem. Ktoś z kilkuletnim doświadczeniem może liczyć na dużo więcej. Co nie zmienia faktu że tak przedstawiają się wartości średnie,  być może lekko przekłamane w dół.

Podkreślam, że są to wartości średnie, na stanowisku grafika zarobić można i 5 i 10 i pewnie 30 tys ZŁ miesięcznie – sky is the limit.

Wschodzące gwiazdy

Zdecydowanie Chiny. Przy zarobkach (bez podziału na specjalizacje designerów czy zajmowane stanowisko) na poziomie 37tys $ oraz niskich kosztach życia ten kraj jest krajem na który trzeba mieć baczenie i który w najbliższym czasie może wejść czołowej trójki najlepszych dla designer’ów krajów.
Radzę też zwrócić uwagę na Indie oraz Brazylię – te zdecydowanie bliższe mentalnie Europie kraje nie pozwalają zarobić więcej niż średnio 20 tys dolarów rocznie co sprawia, że siła tych krajów tkwi w kosztach, które w porównaniu choćby z Europą zachodnią są bardzo niskie.

Najlepsze miejsca pracy dla grafików i designerów

Zdecydowanie najwięcej, bez względu na charakter wykonywanej pracy, dostać można pracując w USA, Szwajcarii, Australii. Jeżeli zaś brać pod uwagę koszty życia i prawdziwą moc nabywczą pieniądza to do państw gdzie zarobić można najwięcej należą USA, Australia, Kanada a pewnym krokiem dołączają do nich Chiny, Nowa Zelandia, Republika Południowej Afryki i Korea Południowa.

Dzisiaj zajmę się opisem 5 pozycji,  które każdy grafik – freelancer powinien wg mnie poznać / posiadać.  Jako, że nasz rynek jest bardzo ubogi w tego typu pozycje, będą to ( co za zdziwienie ) książki z zagranicy po części w języku polskim.  Są to zarówno albumy zawierające przegląd najciekawszych przykładów prac jak i książki zawierające opis powstawania poszczególnych projektów – czyli podróż do wyników jaką projektanci odbyli wraz z klientem.

Na końcu tego posta znajdziesz galerię zawierającą powiększone zdjęcia wnętrz opisywanych książek.

1.  “Logo” – Michael Evamy

Całość została podzielona na kategorie, a prawie każde logo zostało przedstawione w czerni i bieli, co było celowym i wg mnie słusznym zabiegiem, powodującym skupienie uwagi na konkretnym projekcie, bez zbędnej feerii barw i kształtów.  Każde z logo jest również podpisane (firma, agencja, designer,data powstania ) a co niektóre mają kilka zdań opisu. Na uwagę zasługuje fakt, że co kilka stron autor uracza nas kolorowym logo na całą stronę,  które uważa za szczególnie interesujące, a do którego dodaje nieco dłuższy opis.

Na uwagę zasługuje również wydanie. Całość jest na grubym, matowym papierze, a wisienką na torcie jest błyszcząca okładka, która może być również logo-plakatem.

Zatem jeżeli poszukujesz porządnego przewodnika po świecie logo największych marek, to ta książka będzie z pewnością dla Ciebie.

2. “Web Design Index” – The Peppin Press

Seria wydawnicza, która doczekała się 8 edycji ( 9 edycja w drodze ), a do której jako czytacz dołączyłem od 6 części.  W książkach spod znaku królika znajdziesz wybór najlepszych, najciekawszych lub po prostu najładniejszych stron internetowych, które działają. Ten album poniekąd tworzą sami czytelnicy, gdyż każdy może zgłosić do niego dowolną stronę WWW.  Wsystkie przedstawione strony WWW są ułożone wg pewnego klucza ( kolor / forma ) co sprawia że dość płynnie przechodzimy pomiędzy poszczególnymi projektami.

Dużym plusem jest dodawana do książki płyta CD, która jest kopią zawartości książki, a która pozwala na bardzo szybkią nawigację i obejrzenie “online” interesujących nas stron internetowych.

“3. 1000 Graphic Elements” – Wilson Harvey : London

Ta wydana już w 2004 roku pozycja w dalszym ciągu jest doskonałym źródłem inspiracji dla designerów. Znajdziemy w niej przegląd wszelakich form tj. książek, broszur, opakowań, wizytówek, katalogów, okładek itp itd które autor uznał za wyróżniające się. Osobiście uważam,  że jest to abolutny “must have” dla wszytkich kochających piękne rzeczy, dla tych poszukujących inspiracji, w końcu dla tych, którzy chcieliby zobaczyć jak pracują pewne niestandardowe rozwiązania.

Wszystkie projekty zawarte w tej publikacji zostały podpisane nazwiskiem/nazwą twórcy oraz uzupełnione zakresem popełnionych prac.

1000 przykładów doskonałych prac to więcej niż dość żeby rozbudzić wyobraźnię i powiedzieć “Yes I can!”.

4. “Letterhead & Logo Design” – Mine

Kolejna w moim prywatnym zestawieniu książek dla grafików, seria wydawnicza, która doczekała się już 11 części. Jest to album zawierający przykłady prac z zakresu Logo,  wizytówek, papieru firmowego, kopert itp. Dzięki temu możemy zobaczyć nie tylko przykłady porządnych logo, ale również to jak pomysły na nie są implementowane na innych elementach Identyfikacji wziualnej. Mamy zatem pełniejszy, szerszy obraz konkretnego projektu.

W Letterhead & Logo Design nie ma wielkiej ilości prac, a raczej poszczególne prace są fizycznie większe, co pozwala na lepsze dostrzeganie szczegółów. To w połączeniu z dużym formatem wydawnictwa ( 28×23 cm!) sprawia że ogląda się to naprawde wygodnie ( i to bez lupy ).  Wszystkie prace podzielone są tematycznie.

5. “Logo Lounge” – Catharine Fishel i Bill Gardner

Kolejna seria wydawnicza na mojej liście. Tym razem na celowniku znajdują się nowe loga firm z całego świata.  Pozycja ta podzielona jest na dwie części. Pierwsza opisuje zmagania projektantów nad stworzeniem konkretnych prac. Druga część to upakowany do granic możliwości, podzielony tematycznie album nowopowstałych logo ( jest ich tam naprawdę duuużo! ),  z jednej strony utrudnia to skupienie nad konkretnym projektem, z drugiej zaś pozwala na przedstawienie bardzo szerokiego spektrum prac.

Seria ta ma obecnie 5 części,  co w pomnożeniu przez  przedstawione prace daje łącznie zawrotną liczbę logo.

Na teraz to tyle, wkrótce zajmę się opisem najciekawszych pozycji dla grafika, designera i freelancera zawierającymi złote zasady, ponadczasowe wytyczne i przydatne wskazówki.

Święta, Nowy Rok, a więc życzenia. Moje życzenia dotyczą jednego, przewodniego tematu. Dla mnie rok 2009 był rokiem zdecydowanej górki i tego samego życzę wszystkim tym z którymi współpracuję, współpracowałem i będę działać w przyszłości. Zwracam się również do tych, którzy tylko wpadli na mojego bloga ->> w 2010 gramy pod hasłem “Nie ma kryzysu” czego sobie i wam życzę.

A do tego wszystkiego dorzucam jeszcze moja “firmowa” kartka świąteczna, którą pięknie porozsyłałem do wszystkich klientów.

Zatem niech ten nowy rok, będzie jeszcze lepszy. NIech się nam dzieje dobrze freelance rozwija, a zlecenia zasypują niczym snieg mi teraz samochód, który muszę odśnieżyć :/

Jeżeli zdecydowałeś się na pracę w charakterze freelancera musisz przestrzegać kilku podstawowych zasad, które sprawią, że twoja praca będzie efektywna, a przy okazji nie będziesz musiał posilać się tynkiem z okolicznej fasady.

1. Niech cię znajdą

Pracując jako freelancer, największym początkowym problemem może być stały napływ zleceń, a właściwie to jego brak. Trzeba niestety mieć to na uwadzę i zrobić tyle ile się da, żeby tego uniknąć.
Z mojego doświadczenia wynika, że najlepiej łapać klientów wśród znajomych, znajomych znajomych etc. Zatem do dzieła : powiedz wszystkim, którym możesz powiedziec co robisz, co potrafisz, co już zrobiłeś. A pisząc wszystkim, mam na myśli dosłownie … wszystkich : wujków, ciotki, rodziców, rodzeństwo, znajomych i przyjaciół -- zdziwiłbyś się jak przypadkowo można złapać zlecenie. W moim przypadku 90% wykonywanych prac wzięła się z polecenia, a 10% to internet i własne szukanie.

2. Przezorny dwa razy wody nie nosi ?!?

Jeżeli wydaje ci się, że złapałeś właśnie dobre zlecenie, obgadujesz warunki pracowo -- płacowe, a twój zleceniodawca zagrzewa cię hasłem “Do roboty” to… cofnij się dwa kroki wstecz, bo czegoś zabrakło w tej wyliczance -- mianowicie nie ma tu UMOWY. Słowo klucz!. Św Grall każdego zlecenia! Jeżeli wydaje ci się że pozostawanie w szarej strefie jest fajne, to mylisz się. Nie ma w tym nic fajnego. Jeżeli wszystko będziesz dogadywał na gębę to bardzo szybko zorientujesz się, że nasz kraj jest po prostu napakowany ludźmi, którzy tylko patrzą jak wykorzystać twoje umiejętności i nie zapłacić. Zatem do każdego nowego klienta podchodź jak do jeża. Jeżeli będzie poważny to twoja chęć podpisania umowy nie będzie dla niego niczym dziwnym, jeżeli jednak będzie szukał furtek itp będzie mu to nie na rękę.
Ciekawym i bardzo szybko zawartym rodzajem “umowy” może być wpłata przez klienta zaliczki, ludzie którzy wpłacą choćby i te 300 zł inaczej traktują całe przedsięwzięcie i ryzyko że nagle kontakt się urwie drastycznie spada ( a spada tym bardziej im większa jest kwota zaliczki)

Jeżeli chcesz się dowiedzieć więcej o tym jak oszukać freelancera /nie dać się oszukać zobacz mojego posta, traktującego o tym temacie.
Click

Oczywiście nie musi mieć to zastosowania do stałych klientów, choć i tu można się przejechać. Z tego miejsca chciałbym pozdrowić wałbrzyską nędze… yy napisałem nędzę ? faux pass z mojej strony -- miałem napisać firmę -- Webdesignart, której serdecznie nie polecam żadnemu freelancerowi.

Ale jako, że święta się zbliżają dedykuję im piosenkę [dick in a box]

3. Od dziś 24/7 to twoje drugie imię

Jeżeli liczysz na to, że będąc freelancerem posiedzisz w domciu w ciepłych kapuchach, poskrobiesz 5 godzin dziennie i kawusię walniesz to się mylisz i sugeruję ponowne zastanowienie się nad wyborem tego charakteru pracy. Jeżeli chcesz osiągnąć przychody na sensownym poziomie to pożegnaj 8godzinny dzień pracy -- przywitaj dni 14-16 godzinne w 7 dniowym tygodniu pracy. Twoja doba będzie mieć 48 godzin i nieraz wstając rano będziesz czuł się jak przejechany walcem. Ale w końcu pracujesz na siebie i swoje nazwisko!
Pamiętaj, że twoim nowymi przjaciółmi zostają : jakość i termin. A w zdobyciu ich pomoże ci właśnie ciężka praca, poparta zdolnościami i doświadczeniem. Co ciekawe często dla klientów ważniejszy jest termin, dlatego zawsze dbaj aby dotrzmywać przyjętych terminów i nie narzucać sobie takich, które już na wstępie wydają się nie do dotrzymania.

Podsumuwując : daj się poznać jako ciężko pracujący killer, a napewno nie pozostanie to niezauważone.

4.  A jednoosobowy oddział Navy Seal to imię nr 3

Pamiętaj, że jako freelancer wykonujesz pracę, która normalnie podzielona jest na kilka osób. Z jednej strony jest to minus, bo może być tak, że robisz rzeczy, których nie lubisz i odpowiadasz w całości za twoje przedsięwzięcie. Z drugiej strony jest to też niewątpliwy plus bo zdobywasz doświadczenie, którego normalnie byś nie zdobył, a które może dac plony w przyszłości. No i niewątpliwie satysfakcja z tak wykonywanej i przynoszącej korzyści pracy jest z pewnością dużo większa. Zatem nie bój się normalnie wykonywanej pracy + pracy jako sprzedawca usług, księgowy i “concept planner”.

5. Show me the money!

No bo generalnie to przecież o to chodzi! Zatem do rzeczy. Święta prawda jest taka, że nikt nie powie ci ile powinieneś zarabiać i jakie są stawki, bo są one różne w zależności od twojego skilla, talentu, szybkości pracy, klienta, kierunku wiatru itp. Natomiast w opozycji do świętej prawdy stoi “gówno prawda” jak mawiał ksiądz Tischner. A gówno prawda jest taka, że w koszt twojej godziny pracy nie wchodzi tylko i wyłącznie twoja praca. Dlaczego ? Ano odpowiedź na takie pytanie wymaga spojrzenia na to od strony zleceniodawcy. Gdy ktoś wynajmuje Ciebie, to nie musi conajmniej kliku rzeczy robić : wyposażać stanowiska twojej pracy i zapewniać ci przestrzeni w firmie, płacić twoich składek emerytalno/zdrowotnych, płacić vatu, sponsorować twoich płatnych wakacji, opłacać twoich szkoleń, delegacji, telefonów, prądu. Mało ? Co najważniejsze jesteś potrzebny tylko jak jesteś potrzebny,co oznacza, że nikt nie zapłaci ci za to, że posiedzisz 4h i Onet poczytasz -- jak to wielokrotnie ma miejsce w przpadku pracowników na etacie, a opłacany jest tylko twój efektywny czas pracy.

Zatem nie ceń się nisko! Jeżeli wiesz, że faktycznie odwalasz kawał dobrej roboty, to ceń się tak jak na to zasługujesz. Policz jakie koszty musisz ponieśc, żeby coś stworzyć i nie psuj rynku. Zgadzając się na stawki głodowe sam sobie robisz źle, bo przywyczajasz ludzi do danych cen i nie będa oni przyzwyczajeni do zapłaty na odpowiednim poziomie. Dodatkowo pamiętaj, że danego typu usługi ( ogólnie “komputerowe” ) nie są usługami, które może wykonywać co drugi człowiek w kraju, zatem są specjalistyczne, a nie powszechne i jako takie należy je wyceniać.
Niejednokrotnie spotkałem się z wręcz śmiesznymi cenami ( o stworzenie logo za 50 zł potrafi bić się 10 osób ) -- nawet nie próbuję z nimi konkurować, szkoda na to mojego czasu i wam radzę to samo. Wyjątkiem może być to, że klient jest perspektywiczny, choć ja osobiście unikam takich zleceń.

Zatem czy warto ?
Podsumuwując : ciężka praca na kilku stanowiskach, samodzielne szukanie zleceń, niepewność jutra, nieodpłatne wakacje, konkurencja, nieuczciwi ludzie… same pozytywy …. moja odpowiedź brzmi oczywiście “Tak, warto”.
Przy odpowiednim nastawieniu i charakterze praca taka przynosi olbrzymią satysfakcję .. no i hej -- ilu z twoich znajomych na etacie może w ciągu dnia na lajcie wyskoczyć na miasto bez pytania o to kogolwiek ?

Często, gdy czas nagli, a ludzie z którymi przychodzi współpracować są jakoś nieadkwetanie ospali, krytycznym elementem projektów, który potrzebujemy jest logo klienta zapisane w dobrej jakości. Jeżeli nie masz ochoty czekać na czyjegoś łaskawego maila sprawdź poniższą listę stron z logo znanych marek – a wszystko za darmo i w wektorach.

5. http://www.vector-logos.com

4. http://sharealogo.com

3. http://www.freelogovector.com

2. http://www.allfreelogo.com

1. http://www.brandsoftheworld.com